Ευρωεκλογές & Αποχή – Η νίκη του ΠΑΣΟΚ και το επιχείρημα της ΝΔ

Του Δημήτρη Κουκλουμπέρη

Οι ευρωεκλογές της 7ης Ιουνίου αποτέλεσαν για το ΠΑΣΟΚ και τον πρόεδρό του ένα κρίσιμο στοίχημα που εκ του αποτελέσματος θεωρείται κερδισμένο.

Έπειτα από 9 σερί χρόνια πρωτοκαθεδρίας της ΝΔ σε επίπεδο εθνικών εκλογών αλλά και μετά από 15 χρόνια σε ότι αφορά τις αναμετρήσεις για την Ευρώπη, το ΠΑΣΟΚ κατέγραψε μια σαφή και ευκρινή νίκη με διαφορά άνω των 4 μονάδων έναντι της κυβερνητικής παράταξης.

Συν τοις άλλοις, το αποτέλεσμα της Κυριακής αποτέλεσε την παρθενική επικράτηση του Γιώργου Παπανδρέου επί του Κώστα Καραμανλή, ένα γεγονός με αναμφισβήτητα θετική επίδραση και για τον ψυχολογικό τομέα του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ο οποίος σταθερά από το 2004 «έβλεπε την πλάτη» του αντιπάλου του σε κάθε εκλογική διαδικασία.

Η γραμμή άμυνας της ΝΔ και του πρωθυπουργού, προκειμένου να δικαιολογήσουν την ήττα τους και να μειώσουν την ξεκάθαρη νίκη του ΠΑΣΟΚ ήταν η επίκληση στα ομολογουμένως πολύ υψηλά ποσοστά αποχής των πολιτών από την κάλπη.

Προφανές και εύλογο το άγχος τους, ωστόσο ορισμένες και μόνο παρατηρήσεις είναι αρκετές για να αποκαλύψουν τη σαθρότητα του επιχειρήματος:

Καταρχάς, είναι η κυβέρνηση που επένδυσε στην αποχή, προτρέποντας στο παρασκήνιο τους πολίτες να επιλέξουν τις παραλίες από την άσκηση του εκλογικού τους δικαιώματος.

Δεύτερον, η αποχή δε μπορεί παρά να συνιστά αποδοκιμασία της κυβερνητικής πολιτικής και του κ. Καραμανλή, ο οποίος φέρει το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την πρωτόγνωρη εκτόξευση των σχετικών δεικτών, λόγω των αδιαφανών και αντιλαϊκών επιλογών του που ξεσήκωσαν θύελλα αντιδράσεων και κράτησαν μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας μακριά από την κάλπη, ως ένδειξη διαμαρτυρίας.

Τρίτον, μαζική αποχή σημειώθηκε σε όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές χώρες αλλά σε καμία δε χρησιμοποιήθηκε ως κύριο επιχείρημα των ηττημένων για να πλήξει την επιτυχία του αντίπαλου κόμματος.

Τέταρτον, βάσιμες ενστάσεις προκύπτουν και σε τεχνικό επίπεδο, εξαιτίας των μη εκκαθαρισμένων και ενημερωμένων εκλογικών καταλόγων, που θα κατέβαζαν αισθητά το μέγεθος της αποχής.

Πέμπτον, εκείνοι που ψήφισαν (5,3 εκατομμύρια περίπου) είναι περισσότεροι από όσους απείχαν, κατατάσσοντας την Ελλάδα στα κράτη με τη μεγαλύτερη συμμετοχή σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Έκτον, οι ευρωεκλογές διεξήχθησαν εντός του τριημέρου του Αγίου Πνεύματος, υπό υψηλές θερμοκρασίες, ενώ δε μπορεί να παραγνωριστεί και η «πλύση εγκεφάλου» πολλών ΜΜΕ προς τους πολίτες -με τις ευλογίες της κυβέρνησης- υπέρ της προτίμησης μιας εκδρομής αντί της ψήφου.

Έβδομον, από το 1981 και μετά τα ποσοστά αποχής βαίνουν σταδιακά αυξανόμενα, άρα με το δεδομένο της χαλαρής ψήφου των ευρωεκλογών, το θέμα αυτό είναι μη πειστικό να χρησιμοποιείται ως ο καθοριστικότερος παράγοντας για την ανάγνωση του τελικού αποτελέσματος.

Εν κατακλείδι, το φαινόμενο της αποχής είναι ιδιαιτέρως ανησυχητικό για ολόκληρο το πολιτικό σύστημα και είναι απαράδεκτο να προσεγγίζεται μικροκομματικά και καιροσκοπικά. Κοινός υπερκομματικός στόχος οφείλει να είναι η άμεση και κατά προτεραιότητα αποκατάσταση της επικοινωνίας και εμπιστοσύνης της κοινής γνώμης με την πολιτική εξουσία, μιας και οι κάποτε αμφίδρομες σχέσεις τους έχουν προ πολλού διαρραγεί. Και για να είμαστε αντικειμενικοί και δίκαιοι αρνητικό ρόλο στην πραγματικότητα αυτή έχει διαδραματίσει και το ΠΑΣΟΚ, ως έτερος πόλος του δικομματικού σκηνικού.

Σε κάθε περίπτωση πάντως, οι αυτοαποκαλούμενοι υπέρμαχοι της «υπευθυνότητας και σοβαρότητας», πριν απολέσουν και τα έσχατα νομιμοποιητικά στοιχεία της ύπαρξής τους στα κυβερνητικά αξιώματα -για όσο διάστημα ακόμη τα κατέχουν- καλό θα είναι να φροντίσουν στην πράξη να εργαστούν από κοινού με όλες τις πολιτικές δυνάμεις για την επίτευξη του παραπάνω σοβαρότατου σκοπού, γιατί οι συνέπειες είναι επιβλαβείς και οδυνηρές όχι μόνο για τους ίδιους αλλά συνολικά για τη δημοκρατία. Κι αν αδυνατούν ή δεν επιθυμούν να καταλάβουν την κρισιμότητα του ζητήματος, επιμένοντας στο ύφος των «παπαγάλων», έχουν χρέος με τη στάση τους να τους το επιβάλλουν οι υπόλοιποι, καθώς κι εκείνοι κρίνονται εξίσου αυστηρά από τους πολίτες.